0973.311.570

Rác thải nhựa là gì? Thực trạng báo động và cách giải quyết

Sinh vật biển bị mắc trong rác thải nhựa

Chúng ta vẫn thường nghe về tác hại của rác thải nhựa trên các phương tiện truyền thông và được khuyến khích rằng nên hạn chế sử dụng nhựa dùng 1 lần. Thế nhưng, bạn có thực sự hiểu rác thải nhựa là gì, thực trạng rác thải nhựa hiện nay, tác hại và cách xử lý rác thải nhựa đúng cách là như thế nào? Bài viết sau đây sẽ cung cấp một cách đầy đủ các kiến thức về rác thải nhựa và cách xử lý thế nào cho đúng.

Rác thải nhựa là gì? 

Rác thải nhựa là danh từ dùng để chỉ những sản phẩm làm bằng nhựa đã qua sử dụng hoặc không được dùng đến và bị vứt bỏ. Các vật dụng như túi nhựa, chai nhựa, cốc nhựa, ống hút nhựa, đồ chơi bằng nhựa, ống nước nhựa,… khi vứt đi đều sẽ trở thành rác thải nhựa. 

Rác thải nhựa là gì?
Rác thải nhựa là gì?

Xem thêm: Rác thải nhựa là gì và các phế liệu có thể tái chế 

Ô nhiễm rác thải nhựa là gì?

Ô nhiễm rác thải nhựa là hiện tượng các rác thải nhựa bị tích tụ trong đất, nước, không khí, gây ảnh hưởng xấu đến môi trường sống của con người, động vật và thực vật. Ô nhiễm rác thải nhựa đến từ việc con người vứt các phế liệu nhựa như chai nước, túi nilon, ống hút,… ra môi trường.

Có một khái niệm mà các nhà khoa học dùng để chỉ việc môi trường bị ô nhiễm do túi nilon đó là “ô nhiễm trắng”. Túi nilon sau khi sử dụng nếu không được xử lý đúng cách và bị vứt bừa bãi ra môi trường thì sẽ tạo ra “ô nhiễm trắng”.

Tình trạng rác thải nhựa dùng 1 lần hiện nay

Khi tìm hiểu chất thải nhựa là gì, ai cũng nhận thấy rằng đây là một loại rác thải rất có hại cho môi trường. Tuy vậy, thực trạng đáng buồn chính là các chất thải này vẫn nhiều đến mức báo động, đặc biệt là lượng túi nilon sử dụng trong ngành sản xuất hàng tiêu dùng.

Rác thải nhựa hiện nay bao gồm rác thải từ vật liệu nhựa dùng 1 lần như túi nilon, chai nhựa, ống hút,… và các vật dụng bằng nhựa như ống nước, đồ chơi nhựa,…

Mặc dù đã có nhiều chương trình kêu gọi hạn chế sử dụng vật liệu nhựa dùng 1 lần, phân tích những tác hại của rác thải nhựa là gì,… nhưng việc hạn chế rác thải nhựa dùng 1 lần ra môi trường đang là một vấn đề nan giải. Vì những ưu điểm gọn, nhẹ, dẻo dai, chi phí mua thấp, không cần vệ sinh lại nên hầu như không có vật liệu nào tiện dụng hơn túi nilon. Chưa kể, khi nhu cầu mua mang đi phổ biến trong giai đoạn dịch bệnh COVID-19, việc sử dụng nhựa dùng 1 lần và số lượng chất thải nhựa lại càng tăng cao.

Một vài hình ảnh tiêu biểu cho thực trạng này đó chính là thùng rác tại các khu vực công cộng, trường học, công ty sau giờ ăn thường đầy những túi nilon và hộp nhựa. Với mỗi phần ăn mang đi, thông thường sẽ bao gồm túi nilon, hộp nhựa, muỗng, nĩa nhựa, dây buộc bằng thun,… Chưa kể, người ta thường có thói quen mua nước kèm với đồ ăn nên mỗi phần ăn lại có thêm ly nhựa, nắp ly nhựa, ống hút và túi nilon. Một ví dụ nhỏ như vậy cũng đủ để thấy rác thải nhựa đang là một tình trạng đáng báo động tại hầu hết các quốc gia.

Rác thải nhựa chất đầy trong những thùng rác công cộng
Rác thải nhựa chất đầy trong những thùng rác công cộng

Những con số đáng báo động về thực trạng rác thải nhựa hiện nay

Để làm rõ hơn về tình trạng rác thải nhựa hiện nay đáng báo động ra sao, cần điểm qua một vài con số thống kê trên toàn thế giới và trong nước.

Rác thải nhựa trên thế giới

Theo công bố từ Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế, số liệu thống kê trong năm 2021 cho thấy số lượng rác thải nhựa trên thế giới là 353 triệu tấn. Tuy nhiên, lượng rác thải nhựa được thu gom, tái chế chỉ đạt 9%, 19% và gần 50% rác thải nhựa được xử lý đốt, chôn lấp. Như vậy, 22% rác thải nhựa còn lại đã đi đâu?

Những con số sau đây sẽ trả lời cho câu hỏi trên:

      • Theo Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) báo cáo trong Hội nghị về Công ước khung của Liên Hiệp Quốc, có tới 12.000 vi hạt nhựa trên mỗi một lít nước biển. Tức là những sinh vật dưới biển đang hô hấp với hàng triệu hạt vi nhựa đi vào của cơ thể. 
      • Dự đoán lượng khí thải nhà kính đến năm 2050 sẽ tăng lên 6,5 tỷ tấn. Việc đốt các rác thải nhựa là một trong những nguyên gây ra vấn đề này. Việc tìm kiếm biện pháp, công nghệ đốt rác thải sao cho hạn chế ô nhiễm nhất vẫn là vấn đề mà các nhà khoa học đang tìm lời giải.
      • Trong đại dịch COVID-19, nhu cầu sử dụng nhựa dùng 1 lần tăng cao càng khiến tình trạng này thêm nghiêm trọng. Theo số liệu từ WHO, lượng tiêu thụ các đồ dùng nhựa trên thế giới tính đến ngày nay đã đạt hơn 8 tỷ tấn, trong đó có hơn 6 tỷ tấn trở thành rác thải.

Rác thải nhựa tại Việt Nam

Theo số liệu thống kê từ Bộ Tài nguyên và Môi trường, lượng rác thải nhựa ở Việt Nam mỗi năm lên đến 1,8 triệu tấn nhưng chỉ khoảng 27% trong các rác thải nhựa đó được tái chế, tận dụng bởi các cơ sở, doanh nghiệp. Còn lại, có từ 0,28 triệu đến 0,73 triệu tấn rác thải nhựa bị đổ ra biển.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội, mỗi ngày có đến 80 tấn rác thải bị vứt ra môi trường và trong đó chiếm đến 12% là rác thải nhựa. Dù đã được xử lý bởi các nhà máy, tuy nhiên chỉ có từ 10% đến 30% rác thải nhựa được tái chế. Còn lại có 70% đến 90% lượng rác thải nhựa được chôn lấp hoặc đốt. Đây là một tình hình đáng lo ngại bởi cách xử lý này vẫn gây ra ô nhiễm môi trường.

Tác hại của rác thải nhựa là gì?

Tác hại đối với con người

Khi bị thải ra môi trường, rác thải nhựa sẽ phân rã thành các hạt vi nhựa đi vào trong đất, nước, không khí, trong cơ thể của động vật và sinh vật. Những loại sinh vật này có thể trở thành thức ăn của chính con người. Khi con người tiếp xúc, hít thở và ăn phải những hạt vi nhựa trong một thời gian dài sẽ dẫn đến các bệnh nguy hiểm như ung thư, hô hấp, sức khỏe sinh sản,… 

Bên cạnh đó, việc đốt rác thải nhựa cũng gây ra nhiều nguy hiểm cho sức khỏe con người. Khi bị đốt, các vật liệu nhựa sẽ tạo ra khí Dioxin và Furan,… Đây là những khí gây hại cho đường hô hấp, gây khó thở, rối loạn tiêu hoá, làm tăng khả năng ung thư đối với con người.

Một số chất gây ung thư từ nhựa có thể kể đến như sau:

      • Bisphenol A (BPA) trong chai nhựa, đồ chơi trẻ em khi đi vào cơ thể là nguyên nhân gây rối loạn sinh học, làm tăng nguy cơ ung thư vú. Khi tác dụng với nhiệt, chẳng hạn như đổ nước nóng vào chai nhựa và uống, BPA sẽ hòa vào nước và đi vào cơ thể.
      • Các chất hóa dẻo như DEHP, DEHA trong màng bọc thực phẩm, túi nilon,… gây ra ung thư sẽ thôi nhiễm vào thực phẩm khi chúng ta bọc chúng trong nhiệt độ nóng. Đặc biệt là những thực phẩm có chất béo như phô mai và thịt lại càng dễ bị nhiễm các hóa chất này.
      • Chất độc Dioxin, khí Clo thoát ra từ quá trình đốt chất thải nhựa cũng sẽ xâm nhập và gây hại cho sức khỏe con người.

Tác hại đối với môi trường

Rác thải nhựa rất khó phân hủy trong môi trường tự nhiên, có những loại rác thải nhựa phải mất đến hàng nghìn năm thì mới có thể phân hủy hoàn toàn. Cụ thể, chai nhựa có thể phân hủy sau khoảng từ 450 đến 1000 năm; ống hút, nắp chai có thể phân hủy sau khoảng 100 đến 500 năm,… 

Do đó, khi bị thải ra môi trường, nguy cơ cao là các rác thải nhựa sẽ nằm lại đó trong hàng trăm, hàng nghìn năm. Ở trong đất, rác thải nhựa trong sẽ gây cản trở quá trình Oxy và nước đi qua đất, ảnh hưởng đến sự màu mỡ của đất. Trong môi trường nước, rác thải nhựa sẽ gây tắc nghẽn nguồn nước, trở thành vật cản cho các động vật dưới nước sinh sống. Rác thải nhựa khi đốt sẽ tạo ra các chất khí độc hại, ảnh hưởng đến phổi của con người và còn là nguyên nhân gây ra biến đổi khí hậu toàn cầu.

Bên cạnh đó, rác thải nhựa khi thải ra môi trường có thể trở thành thức ăn của động vật. Động vật ăn phải rác thải nhựa sẽ chết, dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng và mất cân bằng sinh thái. Rác thải nhựa trong đất, nước cũng làm ức chế sự phát triển của các vi sinh vật có lợi cho cây trồng.

Tác hại đối với sinh vật biển

Rác thải nhựa ở biển thường bị các loại sinh vật biển nhầm là thức ăn và nuốt vào bụng, gây tổn hại thành ruột và tắc nghẽn. Điều này ảnh hưởng đến khả năng ăn uống của các động vật biển và có thể khiến chúng tử vong. Ngoài ra, nhựa cũng khiến một số loài sinh vật không thể sinh sôi, gây nên tình trạng mất đi nguồn thức ăn cho các động vật khác.

Một số sinh vật biển bị mắc vào túi nilon, lưới đánh cá cũng sẽ bị yếu dần cho đến chết bởi không thể bơi đi tìm thức ăn. Tất cả những điều này chính là nguyên nhân gây ra sự tuyệt chủng của một số loài sinh vật biển, làm phá hủy đa dạng sinh học.

Ngoài ra, xét về mặt kinh tế, rác thải nhựa sẽ gây mất thẩm mỹ cảnh quan thiên nhiên, điều này sẽ làm ảnh hưởng đến trải nghiệm của khách du lịch, từ đó giảm đi doanh thu trong ngành.

Sinh vật biển bị mắc trong rác thải nhựa
Sinh vật biển bị mắc trong rác thải nhựa

Các tổ chức và doanh nghiệp nên làm gì để hạn chế rác thải nhựa?

Trước thực trạng và tác hại như trên, những biện pháp mà tổ chức, chính phủ, doanh nghiệp có thể làm để hạn chế rác thải nhựa là gì?

Dù thiêu hủy hay chôn lấp thì rác thải nhựa vẫn có nguy cơ gây ô nhiễm cho môi trường. Do đó, biện pháp tốt nhất chính là hạn chế sử dụng nhựa dùng 1 lần. Trước lượng rác thải nhựa quá nhiều như hiện nay, các đoàn hội, doanh nghiệp và tổ chức cần có những biện pháp giảm thiểu rác tối đa.

Các đơn vị cơ quan chuyên ngành

Các đơn vị cơ quan chuyên ngành nên cố gắng hơn nữa trong việc tổ chức, xây dựng kế hoạch, phát động chiến dịch hạn chế rác thải nhựa. Bên cạnh tuyên truyền ý thức cho người dân thì mỗi cán bộ, công chức, viên chức cần làm gương, chủ động không dùng nhựa và túi nilon dùng 1 lần. Các tổ chức, ban ngành cũng nên có những buổi họp hay những bản tin tuyên truyền về tác hại của nhựa với môi trường và con người cho người dân nắm rõ.

Các doanh nghiệp tại Việt Nam

Dù là doanh nghiệp lớn hay nhỏ thì cũng cần nâng cao trách nhiệm xã hội, chung tay hạn chế rác thải nhựa. Các doanh nghiệp nên tuyên truyền ý thức cho nhân viên tích cực tham gia phân loại, tái chế các sản phẩm nhựa sử dụng một lần. Khuyến khích các xí nghiệp sản xuất nên có căn tin để tránh việc công nhân mua các hộp đồ ăn bằng nhựa bên ngoài. Với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ ăn uống, nên có các chương trình PR, khuyến mãi kêu gọi khách hàng hạn chế dùng bao nilon và muỗng, nĩa nhựa. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng nên sử dụng các bao bì dễ dàng phân hủy và thân thiện với môi trường,… 

Các tổ chức chính trị – xã hội

Cần phải chung tay cùng với nhân dân, thực hiện vệ sinh khu phố, thu gom rác thải nhựa đến bãi tập kết và vận động hạn chế sử dụng rác thải nhựa. Hiện tại, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đang duy trì hoạt động “Ngày Chủ nhật xanh”, đây là một chương trình hàng tuần vô cùng ý nghĩa và tiêu biểu cho tinh thần đoàn kết, sáng tạo, chủ động bảo vệ môi trường của tổ chức.

Chính bản thân người dân

Quan trọng hơn hết, mỗi người dân cần tự giác trong việc hạn chế rác thải nhựa. Nếu không quá bận rộn thì nên nấu ăn tại nhà hoặc ăn tại chỗ thay vì mua mang đi. Sử dụng ly cá nhân hoặc hộp cơm cá nhân khi mua mang về, sử dụng giỏ đi chợ,… và đặc biệt là tập thói quen không dùng ống hút nhựa. Bên cạnh đó, mỗi người dân nên có ít nhất 2 thùng rác để phân loại rác thải nhựa và rác thải hữu cơ. Nên thực hiện phân loại rác thải thường xuyên và để rác đúng nơi quy định.

Nhà nước, cơ quan chức năng

Bên cạnh việc khuyến khích, các cơ quan chức năng nên cân nhắc xử phạt với những cá nhân, tổ chức có hành vi gây ô nhiễm môi trường. Không chỉ xử phạt hành chính, việc thường xuyên đưa tin tức và cảnh cáo cũng là một cách hữu hiệu để người dân có ý thức hơn trong việc hạn chế rác thải nhựa. Ngoài ra, xét ở góc nhìn vĩ mô, Chính phủ cần liên tục đổi mới khoa học công nghệ, chú trọng vào giáo dục, khen thưởng để trong tương lai có thể tìm ra phương pháp tốt nhất cho việc xử lý rác thải nhựa. 

Xem thêm: Phế liệu là gì? Phân biệt phế liệu với chất thải

Một số cách giải quyết rác thải nhựa hiệu quả

Trước tình trạng chất thải nhựa vô cùng nghiêm trọng, chúng ta cần làm thế nào để có thể giải quyết một cách hiệu quả? Một số cách mà chúng ta có thể tham khảo như sau:

      • Xử lý bằng cách chôn lấp, đốt: Dù vẫn tác động đến môi trường, tuy nhiên việc đốt và chôn lấp vẫn là phương pháp phổ biến nhất vì cách này tốn ít chi phí. Các quốc gia phát triển hiện đang nghiên cứu những cách để tận dụng nguồn nhiệt năng tạo ra từ việc đốt rác thải nhựa để tối ưu hóa cách xử lý này.
      • Tái sử dụng vật liệu nhựa: Chai, lọ nhựa sau khi dùng xong có thể tận dụng cho nhiều mục đích khác. Một số vật dụng có thể chế tạo bằng chai nhựa có thể kể đến như chậu trồng hoa, đồ chơi, ống tiết kiệm,…
      • Phân loại chất thải tại nhà: Nên có những thùng rác riêng biệt cho từng loại rác khác nhau, thuận lợi cho việc tái chế.
      • Hạn chế tự đốt rác thải nhựa tại nhà: Nên phân loại, thu gom và đem rác đến các bãi phế liệu hoặc bán cho những người thu gom nhựa phế liệu.
      • Sử dụng nhựa sinh học: Ngày nay, một số công ty đã ứng dụng bao bì sinh học trong sản phẩm của mình. Nguyên liệu để sản xuất các loại bao bì nhựa sinh học thường từ các loại tinh bột dễ dàng phân hủy và không gây hại cho môi trường.
      • Nhà nước cần ứng dụng công nghệ tiên tiến để xử lý rác thải nhựa: Có thể tham khảo ứng dụng của một số nước như làm công viên, làm sỏi lát đường tại Hà Lan; chế biến rác thành xăng, dầu tại Nga,…
Công viên nổi Rotterdam tại Hà Lan được xây bằng nhựa tái chế
Công viên nổi Rotterdam tại Hà Lan được xây bằng nhựa tái chế

Qua những thông tin từ bài viết, hy vọng rằng bạn đã hiểu được rác thải nhựa là gì và tác hại nghiêm trọng của rác thải nhựa. Nếu có nhựa phế liệu hay nhôm, đồng, vải, sắt,… không dùng nữa, hãy liên hệ với Công ty Thu mua phế liệu Minh Thảo Phát qua hotline 0973311570 – công ty chuyên thu mua phế liệu tại Bình Dương, thu mua phế liệu TPHCM, Đồng Nai và các tỉnh thành khác. Tại đây, bạn không chỉ được thu mua nhựa phế liệu với giá tốt mà còn góp phần giữ gìn môi trường sạch, đẹp.

Thông tin liên hệ Công ty Thu mua phế liệu Minh Thảo Phát:

    • CN 1 TPHCM: Đường Số 18, phường Bình Hưng Hòa, quận Bình Tân, TPHCM.
    • CN 2 Bình Dương: Đường Số 6, phường Tân Đông Hiệp, Dĩ An, Bình Dương.
    • CN 3 Đồng Nai: Đường D2, KCN Biên Hòa 2, Đồng Nai.
    • CN 4 Đà Nẵng: 65 Nguyễn Hữu Thọ, quận Thanh Khê, Đà Nẵng
    • CN 5 Hà Nội: Số 55 Bùi Huy Bích, quận Hoàng Mai, Hà Nội.
    • Điện thoại: 0973311570 – 0965759789.
    • Email: quangminhphat555@gmail.com.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *